AİLEDE VAZİFE VE SORUMLULUKLAR

قال الله تعالى: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقوُا رَبَّكُمُ الَّذِى خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً﴾ [سورة النساء: ١]

قال رسول الله ﷺ: ﴿لاَ يَفْرَكْ مُؤْمِنٌ مُؤْمِنَةً إِنْ كَرِهَ مِنْهَا خُلُقًا رَضِيَ مِنْهَا آخَر﴾[مسلم]

Muhterem Mü’minler,

Bugünkü hutbemiz “Ailede vazife ve sorumluluklar” hakkında olacaktır.

İslam dini; insan neslinin bekasını korumak, hayatı ilahi hüküm ve maksatlara uygun şekilde huzur, refah ve mutlulukla sürdürmek adına aile müessesesine hususi bir ehemmiyet vermiştir. Toplumun minyatür bir yansıması ve hayatın asli çekirdeği olan aile, varlığımızın da yegâne güvencesidir. Zira aile bağları olmasaydı, insan nesli devam edemez ve insanlık tarihi nihayete ererdi.

Cenab-ı Hak Nisa Suresi’nin 1. Ayet-i Kerimesinde şöyle buyurur: "Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan, ondan da eşini (Havva’yı) yaratan ve ikisinden birçok erkekler ve kadınlar türetip yayan Rabbinizden korkun."

Bu ilahi emirde hem ailenin ehemmiyetine hem de aile hayatının Allah’ın emrine uygun şekilde devam etmesi gerektiğine işaret vardır.

Sağlıklı bir toplum, ancak sağlıklı fertlerden oluşan ailelerle kurulabilir. Sağlık denildiğinde ise ilk olarak manevi sağlığı gözetmek gerekir. İmanı, ahlakı ve ruhu zedelenmiş bir cemiyet, maddi olarak ne kadar güçlü ve sağlıklı olursa olsun huzuru bulamaz. Bu tür toplumlarda yetişen insanlar bencil, kibirli, acımasız ve ruhi açıdan güvensiz olurlar; dolayısıyla ne kendilerine ne de çevrelerine bir hayırları dokunur.

Bir ailenin bekası, o yuvada huzurun hâkim kılınmasına bağlıdır. Bu huzur ikliminin tesisi ise, ancak aile fertlerinin kendi sorumluluklarının idrakinde olması ve üzerlerine düşen vazifeleri hassasiyetle yerine getirmesiyle mümkündür.

Aile fertlerine düşen vazife ve sorumlulukların sınırları Kur’an ve sünnetle tespit edilmiştir. Kur’an ve sünnet, inananlar için ilahi bir kullanma kılavuzu gibidir.

İslam'da erkek, aileyi her türlü maddi ve manevi tehlikeden koruyan ve onun iyiliğini gözeten aile reisidir. Bu liderlik rolü, bazılarının sandığı gibi üstünlük taslayarak kadına baskı uygulamak veya haksızlık etmek için verilmemiştir. Tam tersine bu görev, başta eşi olmak üzere bütün aile fertlerine huzurlu ve mutlu bir hayat sunabilmek maksadını taşır.

Üstazımız Ebu’l-Faruk Silistrevi Hazretleri şöyle buyurur: “Bu dünyada en çok yumuşaklıkla muamele, aile üzerinde olmalıdır. İyi geçim sebebiyle evde hayır ve bereket bollaşır.”[1]

Cenab-ı Hak bir Ayet-i Kerimede şöyle buyurur: “Onlarla (hanımlarınızla) iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmadıysanız, olabilir ki, siz bir şeyden hoşlanmazsınız da Allah onda pek çok hayır yaratmış olur.”[2]

Hatta ufak tefek hatalarından dolayı hanımlarına öfkelenen, kalplerini kıran erkeklere Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle hitap etmiştir: “İmanlı bir erkek, imanlı olan hanımına buğzetmesin. Bir ahlakından hoşlanmazsa diğer ahlakından razı olur.”[3]

Hanımın vazifesi de meşru işlerinde erkeğe yardımcı olmak, çocuklarını İslami usule göre yetiştirmek, onlara annelik şefkatini tattırmaktır. Bir başka Hadis-i Şerif’de şöyle buyurulmuştur: “Bir kadın, kocası kendisinden razı olarak ölürse cennete girer.”[4]

Kadın temiz olmalı, kocasının ihtiyaçlarını karşılamaya gayret etmeli, malını ve eşyasını korumalı, namusuna leke getirecek davranışlardan kaçınmalı, kocasının akrabalarına karşı hürmetkar olmalıdır.

Ayrıca her iki taraf da evlilik hayatı ile alakalı sırları başkasına ifşa etmekten sakınmalıdır.

Erkeğin merhamet ve şefkati, kadının sadakat ve hürmeti bir araya geldiği zaman hakiki muhabbet meydana gelir.  Muhabbet, evliliğin huzur içinde devam etmesini temin eder.

Aile hayatı, şükrü eda edilmesi icap eden bir nimettir. Cenâb-ı Hak şöyle buyurur: „Allah size kendi nefislerinizden eşler yarattı, eşlerinizden de sizin için oğullar ve torunlar yarattı ve sizi temiz gıdalarla rızıklandırdı. Onlar hâlâ bâtıla inanıp Allah'ın nimetine nankörlük mü ediyorlar?“[5]

 

[1] Sunguroğlu’nun notları

[2] Nisa, 19

[3] Müslim, 1437

[4] Tirmizi

[5] Nahl, 72